# Agent UX: Güven Tasarlamak

> Bir AI ajanına ne kadar yetki verilmeli — onay kuyrukları, görünür muhakeme, kesinti bütçesi. Güven tasarlamaya dair çalışma hipotezleri ve gözlem verileri.
>
> 2026-07-02 — y7.hk

## Problem tanımı

Bir ajana "her şeyi yapabilir" yetkisi verin; kullanıcı kolaylıktan önce kaygı hisseder. Peki ne kadar özerklik gerçekten güven oluşturur? 2026'nın ilk yarısında üç üründe gözlemlenen verilerden çalışma hipotezleri.

## Gözlem: onay bütçesi

Kullanıcılar oturum başına ortalama **5 onay diyaloğu** tolere ediyor. Altıncıdan itibaren iki kampa ayrılıyorlar:

- Hepsini onayla ("ne olursa olsun" modu) — tehlikeli
- Hepsini reddet ("kendim yaparım" modu) — kayıp

Yani onay sayısı bir tasarım kaynağıdır: tükendi mi biter.

## Pattern: güvenin üç aşaması

1. **Görünürlük** — ajanın bir sonraki adımı her zaman listelenir (kuyruk)
2. **Geri alınabilirlik** — her işlemin "geri al"ı vardır (undo)
3. **Kademeli delegasyon** — yetkiler ancak biriken küçük başarılarla genişler

## Muhakemeyi göstermek güveni artırır mı?

Beklenmedik sonuç: muhakeme sürecinin detaylı gösterimi, yeni başlayanların güvenini **düşürdü**. Çünkü "neleri bilmediğini bilmeme" durumuna gürültü ekleniyor. Tek satır özet + katlanmış detaylar şu anki optimum.

## Sonraki deney

Onay bütçesini görselleştirirsek ("2 onay kaldı"), hepsini-onayla modu azalır mı? Planlanıyor.

*Bu yaşayan bir doküman — gözlemler biriktikçe güncelleyeceğim.*